Nalewka z derenia, czyli dereniówka, ma głęboki czerwony kolor i owocowy smak z charakterystyczną kwaskową nutą. Przygotowujemy ją na spirytusie i wódce, dosładzamy jasnym miodem, a po przefiltrowaniu zostawiamy na co najmniej pół roku dojrzewania, podczas którego jej smak stopniowo łagodnieje.
Dereniówka na miodzie
Składniki
- 1 kg dojrzałych owoców derenia jadalnego, odważonych po przebraniu, z pestkami
- 500 ml spirytusu spożywczego 95%
- 500 ml czystej wódki 40%
- 265 g jasnego miodu (około ¾ szklanki o pojemności 250 ml)
- 190 ml wody (około ¾ szklanki o pojemności 250 ml)
Przybory
- szklany słój o pojemności około 3 l z pokrywką
- drugie szczelne szklane naczynie na zlany nalew
- wykałaczka, gęste sitko i lejek
- gaza oraz papierowy filtr do kawy lub filtr do nalewek
- cienka rurka do zlewania znad osadu, opcjonalnie
- czyste, suche butelki ze szczelnymi zamknięciami
Przygotowanie
Przygotuj owoce derenia
Umyj dereń pod zimną wodą, przebierz owoce i usuń wszystkie uszkodzone albo nadpsute sztuki. Następnie dobrze je osusz, bo do nalewki nie warto dodawać niepotrzebnej wody. Każdy owoc możesz lekko nakłuć widelcem, dzięki czemu alkohol łatwiej dotrze do miąższu. Owoce pozostaw z pestkami.
Wymieszaj spirytus z wódką
W osobnym naczyniu połącz 500 ml spirytusu i 500 ml wódki. Wymieszaj oba alkohole, żeby powstała jednolita mieszanka. Dzięki połączeniu spirytusu z wódką nalewka będzie mocna, ale nie tak ostra jak przygotowana wyłącznie na spirytusie.
Zalej dereń alkoholem
Przełóż przygotowane owoce do dużego, czystego słoja i zalej je mieszanką spirytusu z wódką. Zakręć słój i kilka razy delikatnie nim porusz, żeby wszystkie owoce miały dobry kontakt z alkoholem. Odstaw go na około 2 miesiące w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej.
Zlej nalew, zachowując owoce
Po 2 miesiącach przecedź zawartość przez gęste sitko. Pozwól płynowi swobodnie spłynąć, bez mocnego wyciskania miąższu. Uzyskany nalew owocowy przelej do drugiego czystego naczynia, szczelnie zamknij i odstaw w ciemne miejsce. Owoce przełóż z powrotem do pierwszego słoja.
Przygotuj syrop miodowy
Odmierz 190 ml przegotowanej, lekko ciepłej wody. Dodaj 265 g miodu i mieszaj do rozpuszczenia. Syropu nie gotuj. Przed dodaniem do owoców ostudź go do temperatury pokojowej.
Zalej owoce syropem
Wlej przygotowany syrop miodowy do słoja z pozostałymi owocami derenia. Delikatnie wymieszaj, zakręć słój i odstaw ponownie w ciemne miejsce, tym razem na około 14 dni. Raz dziennie delikatnie poruszaj słojem. W tym czasie miód i woda wyciągną z owoców jeszcze więcej smaku i koloru.
Odcedź syrop i dodaj go do nalewu
Przecedź owoce przez sitko, pozostawiając je do swobodnego odcieknięcia. Syrop wymieszaj z zachowanym wcześniej nalewem alkoholowym. Zamknij naczynie i odstaw je nieruchomo w chłodne, ciemne miejsce na 1–2 tygodnie, aby zawieszone drobiny mogły opaść. Jeśli osad nadal się wytrąca, wydłuż klarowanie.
Przefiltruj nalewkę
Ostrożnie zlej górną warstwę nalewki, nie poruszając osadu na dnie. Możesz użyć cienkiej rurki do wina. Pozostały płyn przefiltruj osobno: najpierw przez gazę, a następnie przez filtr papierowy. Jeżeli drobna zawiesina jest widoczna również w górnej warstwie, ją także przepuść przez filtr. Pozwól płynowi przesączać się samodzielnie; nie wyciskaj osadu. Nalewka z miodem może zachować lekkie zmętnienie mimo filtracji.
Rozlej dereniówkę do butelek
Przefiltrowaną dereniówkę przelej do czystych, wyparzonych, ostudzonych i suchych butelek. Szczelnie je zamknij, opisz datą rozlania i przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu przez co najmniej 6 miesięcy. Razem z wcześniejszymi etapami daje to około 9 miesięcy od nastawienia.
Wskazówki kuchenne
Jak rozpoznać dereń odpowiedni na nalewkę?
Nalewka z derenia jadalnego powstaje z owoców gatunku Cornus mas. Do nastawu wybieramy owoce miękkie, zdrowe i w pełni dojrzałe. Przy odmianach czerwonoowocowych powinny mieć ciemnoczerwony lub bordowy kolor. Barwa nie jest jednak jedyną wskazówką, ponieważ istnieją także żółtoowocowe odmiany derenia jadalnego; przygotowany z nich trunek będzie miał inny odcień.
Twarde owoce o mocno ściągającym smaku lepiej pozostawić na krzewie do dojrzenia. Jeżeli zbierasz dereń z własnego ogrodu, rozłóż pod nim czystą płachtę i regularnie zbieraj dojrzałe owoce, które na nią opadły. Każdą partię przebierz przed użyciem. Terminy zbiorów zależą od odmiany, dlatego oceniaj przede wszystkim stan owoców.
Jaki miód wybrać do dereniówki?
Nalewka z derenia z miodem zachowuje kwaskowy smak owoców, a rodzaj miodu wpływa na jej aromat. Wybierz jasny miód o łagodnym zapachu, np. wielokwiatowy albo akacjowy. Miód gryczany nada trunkowi mocniejszą, charakterystyczną nutę. Możesz użyć miodu skrystalizowanego: rozpuść go w odmierzonej wodzie zgodnie z instrukcją, bez dolewania kolejnej porcji płynu.
Jak filtrować dereniówkę z miodem?
Drobiny owoców i składniki miodu mogą tworzyć zawiesinę, dlatego samo przecedzenie przez gazę nie zawsze wystarczy. Zanim sięgniesz po filtr papierowy, pozwól osadowi opaść. Zlanie górnej warstwy ograniczy ilość drobin trafiających na filtr i ułatwi jego pracę. Jeśli filtr się zatka, wymień go, zamiast przeciskać przez niego osad.
Niewielki osad może pojawić się ponownie podczas dojrzewania. Przed podaniem możesz ostrożnie zlać nalewkę do czystej butelki, pozostawiając dolną warstwę. Oceniaj klarowanie po wyglądzie płynu, ponieważ 1–2 tygodnie to orientacyjny czas wstępnego osiadania zawiesiny, a nie gwarancja pełnej przejrzystości.
Czym zastąpić składniki?
- Świeży dereń: możesz wykorzystać 1 kg owoców zamrożonych po przebraniu. Rozmrażaj je w lodówce, na sitku ustawionym nad miską. Zachowaj wypływający sok i dodaj go do słoja razem z owocami. Rozmiękłych owoców nie trzeba dodatkowo nakłuwać.
- Miód wielokwiatowy: zastąp taką samą masą miodu akacjowego lub innego jasnego miodu o łagodnym aromacie. Ilość wody pozostaje bez zmiany.
Z czym podawać nalewkę z derenia?
Dereniówkę podawaj w małych kieliszkach, w temperaturze pokojowej albo lekko schłodzoną. Jej owocowy, kwaskowy smak pasuje do gorzkiej czekolady, piernika i ciast z orzechami. Możesz też podać ją bez dodatków, aby łatwiej ocenić aromat dojrzałych owoców i miodu.
Jesienne owoce w domowych nalewkach
- Nalewka z pigwy na spirytusie – do przygotowania z aromatycznych, dojrzałych owoców pigwy.
- Nalewka z aronii bez gotowania – z owoców macerowanych w spirytusie i wódce.
- Nalewka ze śliwek węgierek – propozycja na wykorzystanie śliwek pod koniec sezonu.
- Więcej receptur znajdziesz w dziale domowe nalewki.
Pytania o przygotowanie dereniówki
- Czy dereń na nalewkę trzeba drylować?
W tym przepisie używamy całych owoców derenia jadalnego z pestkami. Wystarczy przebić skórkę wykałaczką w kilku miejscach. Pestek nie rozłupujemy, a owoców nie rozdrabniamy blenderem.
- Czy dereń na nalewkę trzeba mrozić?
Nie. Możesz nastawić nalewkę ze świeżych, dojrzałych owoców. Mrożenie jest przydatne, gdy chcesz zachować dereń na później. Owoce rozmroź w lodówce i wykorzystaj razem z wypływającym sokiem. Zamrożenie nie zastępuje wyboru dojrzałych owoców.
- Czy nalewkę z derenia można zrobić na samej wódce?
Można przygotować osobny wariant na wódce, ale będzie miał inną moc. Ta receptura przewiduje 500 ml spirytusu 95% i 500 ml wódki 40%. Nalewka z derenia na wódce wymaga ponownego dobrania proporcji, zwłaszcza ilości dodawanej wody; nie traktuj zamiany spirytusu na wódkę jako równoważnej.
- Ile powinna stać nalewka z derenia?
Owoce pozostaw w alkoholu na około 2 miesiące, a po zlaniu nalewu w syropie miodowym na kolejne 14 dni. Następnie przewidź 1–2 tygodnie lub więcej na klarowanie oraz minimum 6 miesięcy dojrzewania po rozlaniu. Cały proces trwa około 9 miesięcy lub dłużej.
- Dlaczego dereniówka z miodem jest mętna?
Zawiesinę mogą tworzyć drobiny miąższu oraz składniki miodu. Pozostaw płyn nieruchomo, zlej górną warstwę znad osadu, a część wymagającą dokładniejszego oczyszczenia przefiltruj przez filtr papierowy. Lekka mętność może pozostać mimo filtracji; sama gaza zatrzymuje głównie większe drobinki.
- Ile procent ma nalewka z derenia?
Mieszanka 500 ml spirytusu 95% i 500 ml wódki 40% ma przed dodaniem owoców około 68% alkoholu. Nie jest to moc gotowej nalewki. Sok z derenia, woda i miód ją obniżają, a straty przy odcedzaniu wpływają na końcową objętość. Bez odpowiedniego pomiaru nie podajemy dokładnej mocy gotowego trunku.
Do mniej oczywistych owoców na domowe trunki należy również jarzębina. W przepisie na domową jarzębinówkę pokazujemy, jak przygotować owoce przed zalaniem spirytusem i wódką.
