Nalewkę z dzikiej róży nastawiamy jesienią, gdy owoce są dojrzałe i dobrze wybarwione. Do słoja wkładamy je w całości, bez żmudnego usuwania pestek — dlatego później szczególnie starannie filtrujemy płyn.
Na kilogram owoców potrzebujemy litra spirytusu 70% i 500 g cukru. Powstaje słodka nalewka o owocowym, lekko cierpkim smaku. Zaplanuj około 3 dni mrożenia, 6 tygodni maceracji i co najmniej 3 miesiące dojrzewania po przefiltrowaniu.
Jeśli masz spirytus 95% lub 96%, przygotuj z niego alkohol 70% według wskazówek w sekcji Czym zastąpić składniki?
Przepis na nalewkę z dzikiej róży
Składniki
- 1 kg dojrzałych owoców dzikiej róży — waga po przebraniu i usunięciu szypułek oraz resztek kwiatów, z pestkami
- 1 litr spirytusu nalewkowego 70%
- 500 g białego cukru
Przybory
- szklany słój o pojemności około 3 litrów ze szczelną pokrywką
- sito i lejek
- papierowe filtry do kawy lub bibuła filtracyjna przeznaczona do żywności
- czyste szklane butelki ze szczelnym zamknięciem
Przygotowanie
Przygotuj owoce
Owoce dzikiej róży dokładnie przebierz i usuń wszystkie uszkodzone albo nadpsute sztuki. Odetnij czarne końcówki, a następnie umyj, dobrze osusz i odważ 1 kg. Pestki pozostaw w środku. Nie rozcinaj ani nie rozgniataj owoców, po maceracji dokładnie odfiltrujesz drobiny i włoski.
Zamroź dziką różę
Przełóż owoce do pojemnika lub woreczka i włóż do zamrażarki na około 3 dni. Mrożenie zmiękcza miąższ i ułatwia uwalnianie soku. Następnie rozmroź je w przykrytym naczyniu w lodówce. Zachowaj sok, który się pojawi. Rozmrożone owoce delikatnie nakłuj widelcem lub wykałaczką, aby ułatwić dostęp alkoholu do miąższu. Nie miażdż pestek.
Przełóż owoce do słoja
Owoce wraz z sokiem z rozmrażania przełóż do czystego słoja. Wsyp 500 g cukru i wlej 1 litr spirytusu nalewkowego 70%. Delikatnie wymieszaj. Sprawdź, czy płyn przykrywa owoce. Jeśli nadal trzeba uzupełnić płyn, użyj niewielkiej ilości alkoholu o tej samej mocy, zapisz dodaną objętość i uwzględnij, że zmieniasz proporcje. Nie dolewaj samej wody
Odstaw nastaw na 6 tygodni
Szczelnie zamknij słój, zapisz datę nastawienia i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej, z dala od kaloryfera. Do rozpuszczenia cukru codziennie delikatnie kołysz naczyniem. Później wystarczy poruszyć nim co kilka dni. Nie potrząsaj gwałtownie, aby nie rozbijać miękkich owoców.
Oddziel owoce od nalewki
Po 6 tygodniach przecedź całość przez duże sitko. Owoce delikatnie odciśnij, żeby odzyskać jak najwięcej płynu, ale nie rozgniataj ich mocno, bo nalewka może zrobić się bardziej mętna. Jeśli na dnie pojawi się drobny osad, nie przejmuj się – usuniesz go podczas filtrowania.
Przefiltruj nalewkę
Przelewaj nalewkę małymi porcjami przez papierowy filtr do kawy lub bibułę filtracyjną przeznaczoną do żywności, umieszczone w lejku. Ten etap usuwa drobiny oraz włoski z wnętrza owoców. Sama gaza może ich nie zatrzymać. Gdy filtr się zatka, wymień go na nowy, nie wyciskaj zawartości ani nie przeciskaj płynu łyżką. Jeśli jest dużo osadu, możesz najpierw odstawić przecedzoną nalewkę w zamkniętym naczyniu na kilka dni. Następnie ostrożnie zlej płyn znad osadu i dopiero przefiltruj przez papier.
Rozlej do butelek
Przefiltrowaną nalewkę rozlej do czystych, suchych butelek i szczelnie zamknij. Odstaw w chłodne, ciemne miejsce na co najmniej 3 miesiące. Część butelek możesz pozostawić na 6–12 miesięcy i porównać, jak zmienia się smak. Na etykiecie zapisz datę nastawienia oraz rozlania.
Kiedy zbierać owoce dzikiej róży?
Wybieraj owoce dojrzałe, dobrze wybarwione i jeszcze jędrne. Termin zależy od gatunku róży, pogody i miejsca zbioru; owoce róży psiej zbiera się zwykle we wrześniu i październiku. Nie musisz czekać na pierwsze przymrozki. Zebrane wcześniej owoce możesz przemrozić w domu, zanim zaczną zasychać lub psuć się na krzewie.
Zbieraj tylko owoce pewnie rozpoznanej róży, z miejsc oddalonych od ruchliwych dróg i opryskiwanych upraw. Do nastawu nie wkładaj owoców z pleśnią, nadgniłych ani o nieprzyjemnym zapachu. Ten przepis dotyczy owoców; nalewka z płatków róży wymaga innych proporcji i sposobu przygotowania.
Wskazówki kuchenne
Słodycz dopasuj przed dodaniem całego cukru
Porcja 500 g cukru daje słodką nalewkę. Jeśli wolisz mniej słodkie trunki, możesz zacząć od 300 g, a pozostałe 200 g zachować do ewentualnego dosłodzenia. Po zlaniu owoców rozpuszczaj dodatkowy cukier małymi porcjami w odlanej części nalewki, bez podgrzewania, i dodawaj do reszty. Ostateczny smak zależy również od owoców; nie trzeba zużywać całej odłożonej porcji.
Osad i zmętnienie nie oznaczają tego samego
Drobiny miąższu mogą opaść na dno podczas spokojnego przechowywania. Zlej wtedy nalewkę znad osadu i w razie potrzeby ponownie przefiltruj. Papierowy filtr nie musi jednak usunąć każdego zmętnienia, na przykład związanego z pektynami lub dodatkiem miodu. Nie obiecujemy więc pełnej przejrzystości po jednym filtrowaniu. Niezależnie od wyglądu płyn musi być starannie oczyszczony z włosków.
Jak skorygować zbyt mocną lub zbyt słodką nalewkę?
Młody nastaw oceniaj ponownie po dojrzewaniu. Jeśli nadal jest za mocny, odlej 100 ml i dodawaj przegotowaną, ostudzoną wodę po 5 ml. Zapisz ilość, przy której smak Ci odpowiada, i dopiero wtedy przelicz korektę na pozostałą objętość. Rozcieńczanie osłabia także aromat i może spowodować zmętnienie.
Zbyt słodką nalewkę najlepiej skorygować dodatkiem niesłodzonego nalewu z tych samych owoców, jeśli go masz. Sama woda jednocześnie zmniejsza moc i intensywność smaku, a dodanie spirytusu podnosi zawartość alkoholu. Każdą zmianę sprawdzaj najpierw na małej porcji.
Co zrobić z owocami po nalewce?
W tej recepturze owoce pozostają z pestkami i włoskami, dlatego po odcieknięciu najlepiej je wyrzucić. Nie dodawaj ich w całości do ciast, kremów ani deserów. Nie traktuj ich tak jak wydrylowanych wiśni z nalewki.
Czym zastąpić składniki?
Spirytus 70% — jak przygotować go z alkoholu 95% lub 96%?
Do przygotowania około 1 litra alkoholu 70% odmierz 737 ml spirytusu spożywczego 95% albo 729 ml spirytusu spożywczego 96%. W naczyniu z podziałką wymieszaj wybrany spirytus z około 200 ml wody pitnej o temperaturze pokojowej. Następnie uzupełnij wodą do łącznej objętości 1 litra. Dopiero tak przygotowany alkohol wlej do owoców.
Nalewka z dzikiej róży na wódce
Możesz użyć 1 litra czystej wódki 40% zamiast spirytusu nalewkowego 70%. Nie dolewaj wtedy wody. Otrzymasz słabszy trunek, o innym smaku i słodyczy. W takim wariancie warto zacząć od 300 g cukru i zdecydować o dosłodzeniu po zlaniu. Zachowaj opisane przygotowanie owoców, 6 tygodni maceracji oraz dokładną filtrację.
Nalewka z dzikiej róży z miodem
Cukier można zastąpić jasnym miodem o delikatnym smaku, na przykład akacjowym. Jeśli wybierasz miód, na początku zalej owoce samym alkoholem, a dosładzanie przeprowadź po ich odcedzeniu. Jako punkt wyjścia przyjmij 400 g miodu, dodawanego porcjami, to propozycja do dopasowania do smaku, a nie dokładny odpowiednik słodyczy 500 g cukru.
Miód rozprowadź w odlanej części nalewu bez podgrzewania alkoholu, następnie wymieszaj z resztą. Po rozpuszczeniu przefiltruj całość i odstaw do dojrzewania. Miód wnosi własny aromat i może powodować zmętnienie lub osad. Goździki i inne przyprawy nie są potrzebne w podstawowej recepturze.
Owoce mrożone i suszone
Nalewka z mrożonych owoców dzikiej róży nie wymaga ponownego mrożenia. Odważ 1 kg wcześniej oczyszczonych owoców, rozmroź je w lodówce i dodaj do słoja razem z uwolnionym sokiem. Jeśli nie usunięto końcówek przed zamrożeniem, oczyść owoce po częściowym rozmrożeniu, zanim odważysz porcję.
Suszona dzika róża nie zastępuje świeżej w proporcji 1:1. Zawiera mniej wody i chłonie płyn, a znaczenie ma też to, czy jest sprzedawana w całości, czy jako oczyszczone kawałki. Do suszu potrzebna jest osobna receptura, podanych tutaj ilości nie należy przenosić na kilogram suszonych owoców.
Jak podawać i przechowywać nalewkę?
Nalewkę z dzikiej róży podawaj w niewielkich kieliszkach, w temperaturze pokojowej lub lekko schłodzoną. Możesz zestawić ją z piernikiem, ciastem orzechowym lub sernikiem. Butelki przechowuj szczelnie zamknięte w chłodnym, ciemnym miejscu, z dala od źródeł ciepła.
Jeśli planujesz kilka jesiennych nastawów, zobacz również nalewkę z derenia. Przygotuj osobne etykiety z datami, aby łatwo porównać smak trunków po kolejnych miesiącach.
Najczęstsze pytania o nalewkę z dzikiej róży
- Czy nalewkę z dzikiej róży można zrobić z pestkami?
- Tak, w tym przepisie używamy całych owoców z pestkami. Nie rozgniataj ich. Po maceracji oddziel owoce na sicie, a płyn dokładnie przefiltruj przez papierowy filtr do kawy lub bibułę przeznaczoną do żywności, aby usunąć również drobne włoski z wnętrza owoców.
- Czy owoce dzikiej róży trzeba mrozić?
- Mrożenie nie jest niezbędne, ale pomaga zmiękczyć owoce. W tej recepturze wkładamy je do zamrażarki na około 3 dni. Owoce wcześniej zamrożone wystarczy rozmrozić; nie trzeba mrozić ich ponownie.
- Ile cukru dodać na 1 kg dzikiej róży?
- W podstawowej wersji dodaj 500 g cukru na 1 kg oczyszczonych owoców z pestkami i 1 litr spirytusu nalewkowego 70%. Jeśli wolisz mniej słodką nalewkę, zacznij od 300 g, a po zlaniu oceń, czy potrzebne jest dalsze dosładzanie.
- Czy można zalać dziką różę spirytusem 95% lub 96%?
- W tej recepturze najpierw rozcieńcz spirytus do około 70%. Na 1 litr takiego alkoholu odmierz 737 ml spirytusu 95% albo 729 ml spirytusu 96%, wymieszaj z częścią wody i po ostygnięciu uzupełnij wodą do łącznej objętości 1 litra. Nie zastępuj litra alkoholu 70% litrem spirytusu 95% lub 96%.
- Jak długo trzymać owoce dzikiej róży w alkoholu?
- W tym przepisie maceracja trwa 6 tygodni. Następnie oddziel owoce i dokładnie przefiltruj płyn. Nalewka dojrzewa już bez owoców przez co najmniej 3 miesiące.
- Dlaczego owoce po maceracji są twarde i oddają mało płynu?
- Owoce różnią się ilością miąższu, dojrzałością i strukturą, dlatego nie zawsze rozpadają się ani dają dużo soku. Pozostaw je na sicie do odcieknięcia. Nie rozgniataj pestek i nie próbuj za wszelką cenę wycisnąć całej zawartości.
- Ile nalewki wyjdzie z podanych składników i jaką będzie miała moc?
- Wydajność zależy od ilości płynu oddanego i zatrzymanego przez owoce oraz strat podczas filtrowania. Moc będzie niższa niż 70%, ale bez danych z wykonanej partii nie podajemy dokładnej wartości. Objętość gotowej nalewki zmierz po filtrowaniu; sama ta objętość nie wystarczy do wiarygodnego obliczenia mocy, ponieważ część alkoholu pozostaje w owocach.
- Kiedy nalewka z dzikiej róży nadaje się do degustacji?
- Pierwszą ocenę smaku zaplanuj po co najmniej 3 miesiącach dojrzewania od przefiltrowania, czyli około 4,5 miesiąca od nastawienia. Część butelek możesz pozostawić na 6–12 miesięcy dojrzewania. Dłuższe leżakowanie może złagodzić odczucie ostrości, ale nie oznacza, że alkohol znika z nalewki.
Jesienne owoce na kolejne nastawy
