Szarlotka na kruchym cieście z jabłkami i cynamonem
Szarlotka wydaje się prosta, ale w praktyce często nie udaje się z powodu dwóch rzeczy: spód traci kruchość albo jabłka puszczają za dużo soku i robi się mokro. W tej wersji wszystko jest ustawione pod klasyczną szarlotkę na kruchym cieście: proporcje tłuszczu, szybkie wyrabianie i jabłka przygotowane tak, żeby miały smak i strukturę po upieczeniu.
Jeśli szukasz przepisu, który daje powtarzalny efekt (kruchy spód, równa warstwa jabłek, złoty wierzch), ten układ kroków jest właśnie po to. Na końcu znajdziesz też krótką sekcję: jakie jabłka wybrać i dlaczego szarlotka czasem nie wychodzi.
Jeśli lubisz domowe, wilgotne ciasta, zajrzyj też do przepisu na ciasto marchewkowe.
Składniki i proporcje
Składniki
Ciasto kruche
- 300 g mąki pszennej
- 200 g zimnego masła
- 100 g cukru pudru
- 4 żółtka
- 1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia
- szczypta soli
Masa jabłkowa
- 2,5 kg jabłek typu szara reneta lub antonówka
- 2-3 łyżki cukru
- 1 opakowanie cukru z wanilią
- 2 łyżki bułki tartej
- 3 łyżeczki cynamonu
- garść rodzynek
Jak przygotować szarlotkę na kruchym cieście
Ciasto – co wpływa na kruchość
Do dużej miski przesiać mąkę razem z proszkiem do pieczenia i dodać szczyptę soli, następnie pokroić zimne masło w drobną kostkę i dodać do mąki. Zmiksować mieszadłem w robocie kuchennym lub rozetrzeć w palcach masło z mąką, aż powstanie konsystencja przypominająca kruszonkę.
Do mieszanki wbijać żółtka jedno po drugim, aby je równomiernie rozprowadzić w masie. Szybko i delikatnie zagnieć ciasto, starając się jak najmniej ogrzewać je dłońmi. Zbyt długa praca nad ciastem może sprawić, że będzie mniej kruche. Powinna powstać gładka, jednolita kula ciasta.
Uformowaną kulę ciasta i podzielić na dwie części, owinąć folią spożywczą i włożyć do zamrażalki na 30 minut. Schłodzenie ciasta sprawi, że masło ponownie stwardnieje, co zagwarantuje kruchy i delikatny wypiek. Ciasto będzie lekko zamarznięte co ułatwi starcie go na tarce.
Jabłka – konsystencja i balans smaku
Jakie jabłka do szarlotki? Najpewniejsze są kwaśne i zwarte: szara reneta, antonówka lub golden delicious. Jeśli używasz słodszych odmian, ogranicz cukier i rozważ 1–2 łyżeczki soku z cytryny.
Jabłka obrać ze skórki i usunąć gniazda nasienne. Następnie pokroić je na cienkie plasterki lub niewielką kostkę. Do dużego rondla dodać pokrojone jabłka, aby nie przywarły do dna, można wlać kilka łyżek wody.
Wsypać cukier i cukier waniliowy, jego ilość dostosować do smaku jabłek i własnych upodobań. Jeśli jabłka są bardziej kwaskowate, można dodać około 3-4 łyżek cukru, a przy słodszych odmianach ograniczyć ilość. Dodać również 3 łyżeczki mielonego cynamonu, który nada jabłkom ciepłego, korzennego aromatu.
Rondelek postawić na średnim ogniu i podgrzewać jabłka, regularnie mieszając, aby równomiernie zmiękły i nie przywierały do dna. Duszenie powinno trwać około 10-15 minut, aż jabłka zmiękną, ale zachowają lekką strukturę nie powinny całkowicie się rozpaść. Na końcu dodać garść rodzynek. Podduszone jabłka odstawić do całkowitego ostygnięcia przed wyłożeniem na kruche ciasto.
Składanie i pieczenie
Rozgrzać piekarnik do 180°C (grzanie góra-dół). Tortownicę (ok. 26 cm) wyłożyć papierem na dnie, boki można lekko posmarować masłem.
Ciasto wyjąć z zamrażalnika i za pomocą tarki o dużych oczkach zetrzeć połowę jego ilości bezpośrednio na dno tortownicy. Równomiernie rozprowadzić starte ciasto, aby utworzyło spójną warstwę. Nie dociskać go, kruche ciasto najlepiej zachowuje swoją strukturę, gdy jest luźno ułożone.
Na warstwę ciasta wyłożyć przygotowaną masę jabłkową. Rozprowadzić ją równomiernie po całej powierzchni, dbając o to, by sięgała aż do brzegów tortownicy. Wyrównać wierzch, aby nadzienie miało jednolitą grubość. Na wierzch masy jabłkowej zetrzeć pozostałą połowę zamrożonego ciasta, tworząc równą warstwę.
Wstawić tortownicę z przygotowaną szarlotką do nagrzanego piekarnika i piec przez około 1 godzinę, aż wierzch ciasta nabierze złocistobrązowego koloru.
Gdy szarlotka całkowicie ostygnie, delikatnie wyjąć ją z tortownicy i przełożyć na talerz do serwowania. Upewnić się, że jest dobrze wystudzona, ciepłe ciasto może sprawić, że cukier puder szybko się rozpuści i nie stworzy dekoracyjnej warstwy. Przygotować sitko i wsypać do niego cukier puder, a następnie lekko potrząsnąć, równomiernie posypując wierzch ciasta.
Dlaczego szarlotka czasem nie wychodzi
- Miękki spód – jabłka były zbyt mokre (nieodparowane) albo ciasto było zbyt długo wyrabiane.
- Ciasto nie jest kruche – masło było za ciepłe lub ciasto zbyt długo ugniatane.
- Rozpada się przy krojeniu – ciasto nie ostygło, struktura stabilizuje się dopiero po wystudzeniu.
Warianty szarlotki
- Szarlotka babuni – tradycyjna wersja na kruchym cieście, z podsmażanymi jabłkami i prostym składem.
- Szarlotka z bezą – wariant z jabłkami i puszystą pianką z białek, wymagający innej techniki pieczenia.
FAQ – szarlotka
- Jakie jabłka do szarlotki są najlepsze?
- Najczęściej sprawdzają się kwaśne i zwarte odmiany, np. szara reneta i antonówka. Dają intensywny smak i nie puszczają nadmiaru soku po upieczeniu.
- Jak zrobić szarlotkę, żeby spód był kruchy?
- Kluczowe jest użycie zimnego masła, krótkie wyrabianie i dobre schłodzenie ciasta. Pomaga też odparowanie jabłek z nadmiaru soku oraz dodanie bułki tartej po ostudzeniu.
- Czy jabłka do szarlotki trzeba poddusić?
- Nie zawsze, ale podduszenie daje większą kontrolę nad wilgotnością i smakiem. Przy jabłkach surowych rośnie ryzyko mokrego spodu.
- Ile piec szarlotkę w 180°C?
- Zwykle 55–65 minut (góra–dół), aż wierzch będzie złoty. Czas może się różnić w zależności od piekarnika i wysokości formy.
- Jak przechowywać szarlotkę?
- Najlepiej w chłodnym miejscu lub w lodówce, szczelnie przykrytą. Przed podaniem można podgrzać porcje.
Jeśli lubisz klasyczne ciasta z owocami, zobacz też placek ze śliwkami na drożdżach. A gdy masz ochotę na coś kruchego do kawy, sprawdź kruche ciasteczka z czekoladą.
Owocowe ciasta i desery
- Sezonowo polecamy ciasto z truskawkami.
- Jeśli lubisz kruche spody i budyń, sprawdź proste ciasto z truskawkami i budyniem.
- Na święta lub chłodniejsze dni: Panforte Margherita.
- Więcej inspiracji: desery.
