Piernik alpejski – wilgotne ciasto korzenne bez leżakowania
Piernik alpejski to szybka wersja piernika korzennego, która nie wymaga leżakowania ani dojrzewania. Jest wilgotny od razu po upieczeniu, mocno pachnie cynamonem i imbirem, a składniki są proste i łatwo dostępne. Ten wariant sprawdza się szczególnie wtedy, gdy potrzebne jest świąteczne ciasto na już – do kawy, na spotkanie rodzinne albo jako baza pod polewę czekoladową.
Czym wyróżnia się piernik alpejski?
- Bez leżakowania – po ostudzeniu można kroić i podawać od razu.
- Intensywnie korzenny smak – cynamon i imbir są tu na pierwszym planie.
- Wilgotna struktura – kluczowe jest krótkie mieszanie po dodaniu mąki i kontrola czasu pieczenia.
Piernik alpejski – składniki i proporcje
Proporcje na keksówkę ok. 30 × 10 cm lub blaszkę ok. 20 × 30 cm. Jeśli pieczesz w mniejszej formie, ciasto może potrzebować kilku minut dłużej.
Składniki na piernik alpejski
- 250 g masła
- 2 szklanki mąki pszennej (300–320 g)
- 1/2 szklanki mleka (120–150 ml)
- 1,5 szklanki cukru (250–300 g)
- opakowanie cukru wanilinowego
- 4 jajka
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 2 łyżeczki cynamonu
- 2 łyżeczki imbiru w proszku
- cukier puder
Jak przygotować piernik alpejski
Rozpuść bazę korzenną. Do garnka włóż masło, wsyp cukier, cukier wanilinowy, cynamon i imbir. Dodaj mleko i podgrzewaj na małym ogniu, mieszając, aż masło się rozpuści, a cukier w większości zniknie. Podgrzej do momentu, gdy masa zacznie lekko pracować (pierwsze bąbelki), po czym zdejmij z ognia. Ważne: masę odstaw do pełnego wystudzenia. Powinna być letnia lub chłodna – gorąca może ściąć jajka i zepsuć strukturę ciasta.
Dodaj jajka. Do wystudzonej masy wbijaj jajka po jednym, miksując krótko po każdym dodaniu. Jeśli masa jest bardzo gęsta, dodaj 1–2 łyżki mleka z puli (zostawiając resztę na później). Punkt kontrolny: masa po jajkach ma być gładka i jednolita, bez grudek tłuszczu.
Wsyp suche składniki. Mąkę przesiej z proszkiem do pieczenia (i ewentualnie szczyptą soli). Dodawaj partiami, mieszając krótko – tylko do połączenia składników. Wskazówka: jeśli ciasto wychodzi zbyt gęste (mocno ciągnące), dolej stopniowo pozostałe mleko. Konsystencja powinna być gęsta, ale łatwa do przełożenia łyżką.
Pieczenie. Formę wyłóż papierem do pieczenia albo natłuść i oprósz mąką. Przełóż ciasto i wyrównaj wierzch. Piecz w 180°C (góra–dół) przez 45–55 minut (czas zależy od piekarnika i formy). Test patyczka: sprawdź po 45 minutach. Patyczek ma wyjść suchy lub z kilkoma wilgotnymi okruszkami (bez surowego ciasta).
Studzenie i podanie. Po upieczeniu zostaw piernik w formie na 10 minut, potem przełóż na kratkę. Po wystudzeniu posyp cukrem pudrem.
Najczęstsze problemy i szybkie rozwiązania
- Piernik wyszedł suchy – najczęściej był pieczony za długo. Następnym razem skróć pieczenie o 5–8 minut i nie otwieraj piekarnika zbyt wcześnie.
- Piernik opadł w środku – masa mogła trafić do piekarnika zbyt rzadka albo piekarnik był niedogrzany. Upewnij się, że forma wchodzi do dobrze rozgrzanego piekarnika.
- Ciasto jest zbite – zbyt długie miksowanie po dodaniu mąki. Wystarczy mieszać tylko do połączenia składników.
- Jajka się ścięły – masa maślana była zbyt ciepła. Studzenie bazy jest tu kluczowe.
Jak zmodyfikować piernik alpejski
- Z polewą czekoladową: po ostudzeniu polej roztopioną czekoladą z łyżką masła.
- Z powidłami: przekrój piernik i przełóż cienką warstwą powideł śliwkowych.
- Bardziej korzenny: dodaj 1/2 łyżeczki gałki muszkatołowej lub szczyptę pieprzu (naprawdę robi różnicę).
Obok piernika alpejskiego na świątecznym stole dobrze sprawdzą się również domowe pierniczki z aromatycznymi przyprawami.
Przechowywanie
- W temperaturze pokojowej: 3–4 dni, najlepiej szczelnie owinięty.
- W lodówce: do 6 dni (przed podaniem warto ogrzać kawałek do temperatury pokojowej).
- Mrożenie: piernik można zamrozić w plastrach na ok. 2 miesiące.
Piernik alpejski – najczęstsze pytania
- Czy piernik alpejski trzeba leżakować?
- Nie. Piernik alpejski jest wilgotny i gotowy do jedzenia po wystudzeniu. Smak może się jeszcze pogłębić następnego dnia, ale leżakowanie nie jest wymagane.
- Jaka forma jest najlepsza do piernika alpejskiego?
- Najlepiej sprawdza się keksówka o wymiarach ok. 30 × 10 cm lub blaszka 20 × 30 cm. W wyższej formie czas pieczenia może wydłużyć się o kilka minut.
- Dlaczego piernik alpejski wychodzi suchy?
- Najczęściej przyczyną jest zbyt długie pieczenie lub za wysoka temperatura. Warto zacząć sprawdzanie patyczkiem po 45 minutach i wyjąć ciasto, gdy patyczek jest suchy lub z wilgotnymi okruszkami.
- Czy do piernika alpejskiego można dodać miód?
- Tak, ale należy zmniejszyć ilość cukru o 2–3 łyżki. Najbezpieczniej dodać 1–2 łyżki miodu i obserwować konsystencję masy, ponieważ miód zwiększa wilgotność ciasta.
- Czy piernik alpejski nadaje się do mrożenia?
- Tak. Najlepiej pokroić go na plastry, szczelnie zapakować i zamrozić na maksymalnie 2 miesiące. Rozmrażać w temperaturze pokojowej.
- Co zrobić, gdy masa na piernik alpejski jest bardzo gęsta?
- Należy dodać stopniowo mleko z puli podanej w składnikach, aż masa będzie gęsta, ale łatwa do przełożenia łyżką. Po dodaniu mąki nie należy mieszać zbyt długo.
