Sernik krakowski to jeden z najbardziej rozpoznawalnych serników pieczonych na kruchym spodzie, z charakterystyczną kratką z ciasta na wierzchu. W środku jest zwarta masa serowa z wanilią, rodzynkami i skórką pomarańczową. To tradycyjny sernik krakowski, który wiele osób kojarzy ze świętami, ale równie dobrze można go zrobić bez żadnej szczególnej okazji.
Przepis na sernik krakowski
Składniki
Kruche ciasto
- 400 g mąki pszennej
- 3 żółtka
- 1 jajko
- 200 g masła
- 1/2 szklanki cukru pudru
- 1 cukier wanilinowy
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
Masa serowa
- 1 kg zmielonego tłustego twarogu
- 1 szklanka cukru pudru
- 200 g masła (w temp. pokojowej)
- 8 żółtek
- 4 białka
- 3 łyżki mąki ziemniaczanej
- 4 łyżki rodzynek
- 4 łyżki kandyzowanej skórki pomarańczowej
- starta skórka z pomarańczy
- 1 łyżka ekstraktu z wanilii
Dekoracja
- 2 łyżki cukru pudru
Przygotowanie
Kruche ciasto
Do mąki dodać sól, proszek do pieczenia, cukier wanilinowy i cukier puder, a następnie pokrojone w kostkę zimne masło. Składniki siekać nożem na desce lub miksować za pomocą mieszadła miksera, aż powstanie drobna kruszonka. Dodać jajko i żółtka, a następnie zagnieść całość, formując gładkie i jednolite ciasto. Ciasto uformować w kulę, zawinąć w folię spożywczą i schłodzić w lodówce przez około 30 minut. Do tego przepisu na sernik krakowski najlepiej użyć formy 20 x 30 cm.
Masa serowa
Trzykrotnie zmielony ser (lub mielony ser z wiaderka), mąkę ziemniaczaną, miękkie masło, cukier i żółtka zmiksować na wolnych obrotach. Dodać ekstrakt z wanilii i startą skórę z pomarańczy i dobrze wymieszać.
W osobnej misce ubić białka na sztywno i delikatnie połączyć z przygotowaną masą serową. Na końcu dodać rodzynki i kandyzowaną skórkę pomarańczy, delikatnie wymieszać.
Spód, kratka i pieczenie
Prostokątną formę o wymiarach 20 x 30 cm wyłożyć papierem do pieczenia. Na podsypanej mąką stolnicy rozwałkować 2/3 ciasta i wyłożyć nim spód formy. Pozostałą część ciasta rozwałkować i wyciąć nożem długie paski ciasta o szerokości 1 cm.
Na przygotowany spód wyłożyć masę serową, równomiernie ją rozprowadzając. Na wierzchu, ukośnie, ułożyć paski z ciasta, tworząc kratkę. Formę wstawić do piekarnika nagrzanego do 180°C i piec przez około 55 minut (grzanie góra–dół).
Dekoracja i chłodzenie
Ostudzony sernik posypać cukrem pudrem i wstawić do lodówki. Najlepiej smakuje na drugi dzień kiedy smaki się połączą.
Wskazówki, które ułatwiają pieczenie
- Twaróg ma duże znaczenie: najlepiej użyć sera tłustego, dobrze zmielonego. Jeśli wybierasz ser z wiaderka, zwróć uwagę, żeby był gęsty i miał prosty skład.
- Nie miksuj zbyt długo: masa ma być połączona, ale nie mocno napowietrzona. Dzięki temu wierzch ma mniejsze ryzyko pękania.
- Rodzynki dobrze osusz: po sparzeniu lub namoczeniu warto odsączyć je na ręczniku papierowym.
- Nie wyjmuj od razu z piekarnika: kilka minut przy uchylonych drzwiczkach pomaga łagodniej przejść z wysokiej temperatury do chłodzenia.
Czym sernik krakowski różni się od zwykłego sernika pieczonego
Sernik krakowski ma kruchy spód i kratkę z ciasta na wierzchu, dlatego po upieczeniu wygląda inaczej niż prosty sernik pieczony bez dodatków z ciasta. Różni się też samą strukturą — kawałki są bardziej zwarte, a środek nie jest aż tak jednolity jak w klasycznym wypieku bez spodu.
Dla porównania zobacz klasyczny sernik pieczony. Bardziej zwartą masę serową otrzymasz w serniku z mlekiem w proszku.
Cukier puder czy lukier?
Wierzch można zostawić tylko z cukrem pudrem i to w zupełności wystarczy. Jeśli chcesz bardziej tradycyjnego wykończenia, po całkowitym ostudzeniu możesz polać sernik cienkim lukrem z cukru pudru i soku z cytryny.
Czy sernik krakowski można zrobić z sera z wiaderka?
Tak, ale najlepiej wybrać ser gęsty i bez dodatków. Jeśli masa po zmieszaniu robi się zbyt luźna, warto odsączyć ser przed użyciem. Dzięki temu po pieczeniu środek będzie stabilniejszy i łatwiejszy do krojenia.
FAQ – sernik krakowski
- Czy spód do sernika krakowskiego trzeba podpiec?
- Nie ma takiej konieczności. W tym przepisie schłodzone kruche ciasto trafia od razu do formy, a potem nakładana jest masa serowa.
- Jaki twaróg najlepiej wybrać do sernika krakowskiego?
- Najlepiej sprawdza się tłusty, dobrze zmielony twaróg. Można też użyć gęstego sera z wiaderka, ale zbyt rzadki ser warto wcześniej odsączyć.
- Czy można pominąć rodzynki albo skórkę pomarańczową?
- Tak. Możesz z nich zrezygnować albo zamienić je na inny dodatek, na przykład drobno posiekaną skórkę cytrynową lub suszoną żurawinę.
- Ile piec sernik krakowski?
- W formie 20 x 30 cm zwykle potrzebuje około 55 minut w 180°C, w trybie góra-dół. Warto obserwować piekarnik, bo czas może się trochę różnić zależnie od sprzętu.
- Czy sernik krakowski może pękać?
- Tak, ale ryzyko jest mniejsze, gdy masa nie jest zbyt długo miksowana i gdy po pieczeniu nie wyjmujesz ciasta od razu z gorącego piekarnika.
- Czy sernik krakowski można polać lukrem?
- Tak. Po całkowitym ostudzeniu można wykończyć go cienkim lukrem albo zostać przy samym cukrze pudrze.
- Kiedy najlepiej kroić sernik krakowski?
- Najwygodniej kroić go po pełnym schłodzeniu. Po kilku godzinach w lodówce masa jest stabilniejsza, a kawałki wychodzą równe.
Domowe serniki i podobne wypieki
- Zobacz też sernik królewski.
- Inny typ wypieku znajdziesz w przepisie na sernik z rosą.
- Efektowny przekrój ma sernik zebra.
- Połączenie sera i maku znajdziesz w przepisie na seromakowiec.
- Więcej podobnych wypieków czeka w dziale serniki.
Sernik krakowski dobrze smakuje z filiżanką czarnej kawy. Więcej takich połączeń znajdziesz w poradniku desery do czarnej kawy.
