Placki ziemniaczane chrupiące jak w barze – co zrobić, żeby nie były gumowe?
Placki ziemniaczane potrafią być genialne – cienkie, złote i chrupiące – albo… miękkie i gumowe. Ten przepis celuje w pierwszą wersję. Poniżej jest nie tylko przepis na placki ziemniaczane, ale też konkretne wskazówki: jak zrobić chrupiące placki ziemniaczane, co robić, gdy masa puszcza wodę i na jakim tłuszczu najlepiej smażyć.
Jeśli szukasz wariantów, to w sezonie warto zrobić też placki z cukinii z dipem jogurtowym – są lżejsze, a nadal sycące.
A z czym jeść placki ziemniaczane? Najczęściej wygrywa śmietana, cukier albo wersja na wytrawnie z sosem. Do obiadu możesz dorzucić coś lekkiego na start, np. zupę z dyni. A jeśli chodzi o klasyk placek po węgiersku, to placki sprawdzą się też z gulaszem.
Dlaczego placki ziemniaczane wychodzą gumowe albo miękkie?
Najczęściej winne są detale. Jeśli zastanawiasz się, dlaczego placki ziemniaczane nie są chrupiące, sprawdź te punkty – często jedna mała zmiana robi ogromną różnicę:
- Za dużo wody w ziemniakach – po starciu odstaw je na chwilę i porządnie odciśnij. Jeśli masa dalej płynie, zlej płyn i dołóż minimalnie mąki.
- Za niska temperatura oleju – placki zaczynają wtedy chłonąć tłuszcz i robią się miękkie. Olej ma skwierczeć od razu po nałożeniu porcji.
- Za grube placki – cienkie szybciej się rumienią i są bardziej chrupiące.
- Zbyt dużo mąki – placki mogą wyjść ciężkie. Mąka ma tylko spiąć masę, nie zrobić ciasta.
- Przepełniona patelnia – temperatura spada i robi się duszenie, a nie smażenie.
Chrupiące placki ziemniaczane – na co zwrócić uwagę?
Jeśli zależy Ci na tym, aby placki ziemniaczane były naprawdę chrupiące, kluczowe są trzy rzeczy: dobrze odciśnięte ziemniaki, cienkie placki i odpowiednio gorący tłuszcz. To właśnie te elementy decydują o tym, czy placki wyjdą złote i kruche, czy raczej miękkie i gumowe.
Jak zrobić placki ziemniaczane?
Składniki
- 1 kg ziemniaków (najlepiej mączyste, typ B lub C)
- 1 mała cebula (dodaj od razu do ziemniaków, żeby wolniej ciemniały)
- 2 płaskie łyżki mąki pszennej
- 2 jajka
- 1 płaska łyżeczka soli
- oliwa lub masło klarowane do smażenia
Przygotowanie placków
Ziemniaki obierz i zetrzyj na tarce o małych oczkach. Od razu dodaj drobno startą cebulę i wymieszaj (to prosty trik, jeśli interesuje Cię, dlaczego placki ziemniaczane ciemnieją – cebula często pomaga to ograniczyć).
Odstaw masę na 5 minut. Następnie bardzo dokładnie odciśnij ziemniaki w dłoniach lub w gazie. Jeśli po chwili na dnie miski zbiera się płyn – zlej go (to klucz do tego, jak zrobić chrupiące placki ziemniaczane).
Do odsączonych ziemniaków dodaj mąkę, jajka i sól. Wymieszaj krótko, tylko do połączenia składników. Masa ma być zwarta, ale nie mączna. Jeśli jest bardzo rzadka – dołóż 1 łyżkę mąki lub 1 łyżkę skrobi ziemniaczanej.
Rozgrzej oliwę na średnim ogniu. Ma być gorąca i wyraźnie skwierczeć po nałożeniu masy, ale nie powinna dymić. Nakładaj porcje łyżką i rozprowadzaj na cienkie placki.
Smaż placki ok. 2–3 minuty z jednej strony, aż będą złociste i chrupiące. Odwróć i smaż kolejne 2–3 minuty. Nie przepełniaj patelni – smaż partiami, żeby temperatura tłuszczu nie spadała (wtedy placki nie będą gumowe).
Gotowe placki odkładaj na ręcznik papierowy lub na kratkę. Nie przykrywaj – para zmiękcza chrupkość. Podawaj od razu: ze śmietaną, sosem grzybowym, cukrem albo z gulaszem (wariant placek po węgiersku).
Najczęstsze błędy przy plackach ziemniaczanych (i jak ich uniknąć)
1) Placki ciemnieją już na patelni
To zwykle kwestia utleniania startych ziemniaków lub zbyt długiego stania masy. Rób placki na bieżąco, a startą masę mieszaj i smaż od razu. Pomaga też drobno starta cebula dodana od razu do ziemniaków (spowalnia ciemnienie).
2) Placki rozpadają się podczas smażenia
Najczęściej masa jest za mokra albo brakuje „spoiwa”. Odciskaj ziemniaki mocniej, dołóż łyżkę mąki lub (wariantowo) łyżkę skrobi ziemniaczanej.
3) Placki chłoną olej i są tłuste
Olej był za chłodny albo było zbyt dużo placków naraz. Smaż partiami i nie dociskaj placków łopatką – wtedy wchłaniają mniej tłuszczu.
4) Placki są chrupiące tylko chwilę
Po zdjęciu z patelni odkładaj je na kratkę lub na ręcznik papierowy, ale nie przykrywaj – para zmiękcza chrupkość.
Z czym podawać placki ziemniaczane?
Oto sprawdzone pomysły (od najprostszych do „obiadowych”):
- Śmietana (klasyk) albo gęsty jogurt naturalny z czosnkiem i koperkiem.
- Cukier – wersja na słodko, nadal bardzo popularna.
- Sos grzybowy lub pieczarkowy – placki robią się bardziej „obiadowe”.
- Tzatziki – fajna, świeża alternatywa: tzatziki z ogórkiem.
- Gulasz – czyli klasyczny „placek po węgiersku” (placki + gęsty sos mięsny).
- Wędzony łosoś i śmietana z koperkiem – opcja „na bogato”.
Zamienniki składników
- Placki ziemniaczane bez mąki – zamiast mąki użyj 1–2 łyżek skrobi ziemniaczanej lub pomiń mąkę, jeśli masa jest dobrze odciśnięta i jajka ją zwiążą.
- Placki ziemniaczane bez jajek – da się zrobić, ale trudniej o spójność: użyj 1–2 łyżek skrobi + bardzo mocno odciśnij ziemniaki (najlepiej smażyć mniejsze placki).
- Placki ziemniaczane bez cebuli – można pominąć, ale masa może szybciej ciemnieć i placki będą mniej aromatyczne.
- Placki ziemniaczane z piekarnika – to inny efekt (mniej chrupiące niż z patelni), ale jeśli chcesz wersję lżejszą: piecz cienkie placki na papierze w wysokiej temperaturze, obracając w połowie.
Historia placków ziemniaczanych
Placki ziemniaczane to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań kuchni wschodnioeuropejskiej, popularne m.in. w Polsce, Białorusi, Ukrainie, Niemczech i Czechach. Ich rozwój wiąże się z upowszechnieniem ziemniaków w Europie.
Dziś placki mają wiele odsłon: od wersji „jak w barze” smażonej na patelni po warianty z dodatkami i sosami. Niezależnie od stylu, klucz do sukcesu jest ten sam: dobrze odciśnięte ziemniaki i odpowiednio gorący tłuszcz.
Jeśli lubisz połączenia kuchni regionalnej i serów, zajrzyj też do artykułu Serowe skarby Podhala – od oscypka po bundz, gdzie znajdziesz wskazówki, jak wybierać i z czym łączyć podhalańskie sery.
FAQ – placki ziemniaczane
- Jakie ziemniaki są najlepsze na placki ziemniaczane?
- Najlepiej sprawdzają się ziemniaki mączyste (typ B lub C). Zawierają więcej skrobi, dzięki czemu masa lepiej się wiąże, a placki szybciej robią się chrupiące.
- Dlaczego placki ziemniaczane wychodzą gumowe?
- Najczęstszą przyczyną jest zbyt mokra masa lub zbyt niska temperatura oleju. Ziemniaki muszą być dobrze odciśnięte, a olej powinien wyraźnie skwierczeć po nałożeniu porcji.
- Dlaczego placki ziemniaczane ciemnieją?
- Starta masa ziemniaczana szybko się utlenia, zwłaszcza gdy długo stoi przed smażeniem. Aby temu zapobiec, warto dodać cebulę od razu po starciu ziemniaków i smażyć placki na bieżąco.
- Na jakim tłuszczu smażyć placki ziemniaczane?
- Najlepiej na oleju o wysokiej temperaturze smażenia, np. rzepakowym. Kluczowe jest, aby tłuszcz był dobrze rozgrzany i nie tracił temperatury podczas smażenia.
- Czy można zrobić placki ziemniaczane bez mąki?
- Tak. Jeśli ziemniaki są dobrze odciśnięte, często wystarczą same jajka. Gdy masa jest rzadsza, zamiast mąki można dodać 1–2 łyżki skrobi ziemniaczanej.
- Jak odgrzać placki ziemniaczane, żeby były chrupiące?
- Najlepiej odgrzewać je na suchej patelni lub w piekarniku. Podgrzewanie w mikrofalówce sprawia, że placki stają się miękkie i tracą chrupkość.
